Chúng ta luôn nghĩ rằng có hai loại khổ đau, đó là khổ đau về tinh thần và thể xác. Ngay cả tôi cũng đã nghĩ như vậy vì tôi thường kết thúc các lớp Yoga bằng bài thiền Metta “Cầu cho mọi sinh linh được thoát khỏi mọi khổ đau về tinh thần và thể xác…”. Nhưng thực tế, về mặt thể xác chúng ta chỉ có thể có những cơn đau. Đau là một cơ chế tự bảo vệ, đau là cần thiết cho sự sống còn của chúng ta. Nếu không có những cơn đau trong cơ thể, chúng ta có thể cắt gọt cơ thể mình thành nhiều hình dáng khác nhau cho phù hợp với xu hướng về cái đẹp giống như cạo râu hay cắt tóc. Có thể cắt cái mũi thành nhiều kiểu, có thể lôi bộ ruột ra và treo đâu đó với lý do thời trang… Hoặc chúng ta có thể lôi dạ dày ra làm túi xách. Ai mà biết được. Chúng ta có thể làm bất cứ điều gì nếu như không cảm thấy đau đớn. Cho nên đau là sự an toàn và vô cùng cần thiết. Nếu không có những cơn đau, hầu hết chúng ta sẽ không có ý thức cho dù chỉ để tồn tại.

Nhưng khổ là những điều chúng ta tự tạo ra trong tâm trí cho dù là khi phản ứng với những gì diễn ra trong cơ thể hay phản ứng với những gì đang diễn ra xung quanh. Cho nên cái khổ mà bạn đang trải qua không hề liên quan đến nỗi đau của cơ thể hay hoàn cảnh môi trường. Nó liên quan đến cách bạn phản ứng với những tình huống về mặt sinh lý hay tình huống xã hội xung quanh bạn. Cho nên phản ứng của bạn hoàn toàn là của bạn. Bạn có thể phản ứng theo cùng một cách hoặc phản ứng theo cách khác. Nếu thực sự để ý, bạn sẽ thấy, trong những tình huống nhất định, một số người sẽ thấy khổ trong khi một số khác thì lại tận hưởng những gì cùng một thứ diễn ra, chỉ đơn giản bởi cách họ phản ứng. Cho nên khổ hoàn toàn là một quá trình diễn ra trong tâm trí. Bạn khổ vì những suy nghĩ và cảm xúc mà bạn tạo ra, 100% là của bạn. Vì vậy bạn hoàn toàn có thể lựa chọn cách mình phản ứng, lựa chọn suy nghĩ và cảm xúc của mình, lựa chọn mình có cần khổ hay không.